• Posted 20-Jul-2021

The Medieval Agrepavli (Farmhouse) of Potamia at the University of Cyprus

The agreement between the Government of Cyprus and the University of Cyprus was signed on July 12, 2021 for the concession of Agrepavli of Potamia to the Department of Biological Sciences for the development and use of the monument for a period of 10 years.

After the completion of the maintenance and restoration of important monuments of the modern civilization, in order to deliver them to other institutions, to use them by giving them new uses, with the aim of achieving in practice the connection between the past and the future, the Department of Antiquities delivered to the University of Cyprus, the Medieval Agrepavli in Potamia, for new uses by the Department of Biological Sciences and newly established Biodiversity Center of the University of Cyprus.

The Agreement provides, among other things, that the Department of Antiquities grants, with symbolic rent, a license to use the traditional buildings of Agrepavli in Potamia for its new use by the Department of Biological Sciences of the University of Cyprus for the needs of the Department, in the situation it is currently in, for a period of ten years and with the right to renew it for four more years.

The Rector of the University of Cyprus, Professor Tasos Christofides after thanking the Department Antiquities for the trust to deliver to University the Medieval building after a series two years of intensive consultations, the University will use with the best possible way the granted monumental building and its site, which is part of cultural infrastructure of Cyprus, for housing the newly developed Biodiversity Center, and will protect an excellent medieval building that is a part of the history and heritage of Cyprus «This is an Agreement for the benefit of both parties and for the benefit of the local community of Potamia and the wider Cypriot society. The historical and preserved buildings are traces of the history of the place, which help us to understand our culture and traditions and strengthen our cultural identity and as a University we attempt the best way to use the buildings after the relevant concession and with respect to the character of the surrounding space and the architecture of the monument», the Rector noted.

The Minister of Transport, Communications and Works, Mr. Yiannis Karousos in a short greeting, which was read by the Director General of the Ministry of Education Mr. Stavros A. Michael, described this Agreement between the Department of Antiquities and the University of Cyprus as particularly important and congratulated the Rector and the Senate of the University who had, as noted, insight into such synergies. «The Agreement will contribute to the further strengthening of the links between the two Institutions with a leading role in the promotion of Culture. The Ministry gives great importance, because we know its positive results in the most important areas of research and protection and preservation of our ancient architectural heritage. I am sure that the new use of the monument will creatively utilize this historic building and will be beneficial for the purposes of the Department of Biological Sciences, for the local community and for the monument itself that will become an important center of knowledge in a predominantly rural area. I am sure that the cooperation between the Department of Antiquities and the University of Cyprus will also yield new fruits for the benefit of the archeological heritage and the academic community», the Minister stressed.

The Director of the Department of Antiquities Dr. Marina Solomidou-Ieronυmidou, after warmly thanking the Rector, Professor Tasos Christofides for his support in this cooperation, expressed the firm belief for very positive results through the implementation of the Agreement. «The Medieval Farmhouse of Potamia is perhaps the most important monument delivered by the Department of Antiquities for new use and I am delighted that it will be used by the Highest Academic Institution of our country», noted Dr. Marina Solomidou-Ieronυmidou.

The President of the Department of Biological Sciences, Associate Professor Antonis Kirmizis after thanking the Department of Antiquities and the University of Cyprus authorities, assured that his Department will make every possible effort to properly utilize the monumental site.

Professor Spyros Sfenthourakis at the Department of Biological Sciences and responsible for the newly established Biodiversity Center of the University of Cyprus, mentioned that it is the first Center for biodiversity in Cyprus and referred to the additional grant of 250.000 euros, by Mr. Anastasios Leventis and the President of the Council of the University Mr. George David for the completion of the infrastructure required at the Agrepavli of Potamia, in order to start the operation of the Center for Biodiversity.

It is noted that in an effort to save and preserve the Farmhouse of Potamia, a study was carried out in the framework of the Interdepartmental Postgraduate Studies Program “Conservation and Restoration of Historic Buildings and Sites” of the University of Cyprus, with direction “Conservation of Building Materials” with application to the Medieval “Agerapavli” of Potamia in Cyprus. The object of the work was the design restoration of the Medieval Farmhouse in Potamia with the main objective of saving the monument since after its complete abandonment in 1974 was in great danger of collapse.

Historical facts of Agerapavli of Potamia

The Agrepavli of Potamia is an extensive building complex with different chronological phases. The easternmost part consists of the oldest part of the monument, which appears to be part of the original medieval building and of other buildings around a large central courtyard. According to Leontios Machairas and other chroniclers of the Middle Ages, Agrepavli was the property of the royal family of the Lusignans.

The western part of the complex is later and consists of two-story and one-story rooms around a central enclave courtyard. This part dates back to the time of the Turkish occupation, when the complex functioned as a chiflik. Finally some buildings on the perimeter of the ensemble seem to be later, perhaps in the early 20th century.

Between 2011 and 2017 the Department of Antiquities proceeded to fully maintain and restore the newer, western section, the use of which was granted to the University of Cyprus.

Source: University of Cyprus I Press Release (https://bit.ly/3roiyfJ)


Η Μεσαιωνική Αγρέπαυλη της Ποταμιάς στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

Υπογράφηκε στις 12 Ιουλίου, η συμφωνία μεταξύ της Κυπριακής Κυβέρνησης και του Πανεπιστημίου Κύπρου για παραχώρηση της Αγρέπαυλης της Ποταμιάς στο Τμήμα Βιολογικών Επιστημών για αξιοποίηση και χρήση του μνημείου, για περίοδο 10 χρόνων

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης σημαντικών μνημείων του νεότερου πολιτισμού, με σκοπό την παράδοσή τους σε άλλους φορείς, για να τα χρησιμοποιήσουν αποδίδοντας τους νέες χρήσεις, με στόχο την επίτευξη εμπράκτως της διασύνδεσης ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, το Τμήμα Αρχαιοτήτων παρέδωσε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, τη Μεσαιωνική Αγρέπαυλη στην Ποταμιά, για νέες χρήσεις από το Τμήμα Βιολογικών Επιστημών και του νεοσυσταθέντος Κέντρου Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Τη Συμφωνία παραχώρησης άδειας χρήσης της Μεσαιωνικής Αγρέπαυλης στην Ποταμιά, που χρονολογείται στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα, υπέγραψαν τη Δευτέρα, 12 Ιουλίου 2021, εκ μέρους της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Διευθύντρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων Δρ Μαρίνα Σολομίδου-Ιερωνυμίδου και εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, ο Πρύτανης, Καθηγητής Τάσος Χριστοφίδης.

Η Συμφωνία προνοεί μεταξύ άλλων ότι το Τμήμα Αρχαιοτήτων παραχωρεί, με συμβολικό μίσθωμα, άδεια χρήσης των παραδοσιακών οικοδομών της Αγρέπαυλης στην Ποταμιά για νέα χρήση του από το Τμήμα Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου για τις ανάγκες του Τμήματος, στην κατάσταση που αυτό βρίσκεται σήμερα, για περίοδο δέκα ετών και με δικαίωμα ανανέωσης της για άλλα τέσσερα χρόνια.

Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Καθηγητής Τάσος Χριστοφίδης αφού ευχαρίστησε το Τμήμα Αρχαιοτήτων για την εμπιστοσύνη να παραδώσει προς το Πανεπιστήμιο το Μεσαιωνικό κτήριο μετά από μια σειρά εντατικών διαβουλεύσεων που διήρκησαν δύο χρόνια, διαβεβαίωσε ότι το Πανεπιστήμιο θα αξιοποιήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το παραχωρούμενο μνημειακό κτήριο και το χώρο του, το οποίο αποτελεί μέρος της πολιτιστικής υποδομής της Κύπρου, για στέγαση του νεοσυσταθέντος Κέντρου Βιοποικιλότητας, και θα προστατεύσουν ένα εξαίρετο μεσαιωνικό κτίσμα που αποτελεί μέρος της ιστορίας και της κληρονομιάς της Κύπρου. «Πρόκειται για μια Συμφωνία προς όφελος και των δύο μερών και προς όφελος της τοπικής κοινωνίας της Ποταμιάς αλλά και της ευρύτερης κυπριακής κοινωνίας. Τα ιστορικά και διατηρητέα κτήρια αποτελούν ίχνη της ιστορίας του τόπου, που μας βοηθούν να κατανοήσουμε τον πολιτισμό και τις παραδόσεις μας και να ισχυροποιήσουμε την πολιτιστική μας ταυτότητα και ως Πανεπιστήμιο επιχειρούμε τον καλύτερο τρόπο αξιοποίησης των κτηρίων μετά από την σχετική παραχώρηση και με σεβασμό προς τον χαρακτήρα του περιβάλλοντος χώρου και την αρχιτεκτονική του μνημείου», σημείωσε ο Πρύτανης.

Ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων κ. Γιάννης Καρούσος σε σύντομο χαιρετισμό του, τον οποίο ανέγνωσε ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου κ. Σταύρος Α. Μιχαήλ, χαρακτήρισε την εν λόγω Συμφωνία μεταξύ του Τμήματος Αρχαιοτήτων και του Πανεπιστημίου Κύπρου ως ιδιαίτερα σημαντική και συνεχάρη τον Πρύτανη και τη Σύγκλητο του Πανεπιστημίου που είχαν, όπως σημείωσε, τη διορατικότητα για τέτοιες συνέργειες. «Η Συμφωνία θα συμβάλει στην περαιτέρω σύσφιξη των δεσμών μεταξύ των δύο Φορέων με πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση του Πολιτισμού. Το Υπουργείο της αποδίδει ιδιαίτερη σημασία, διότι γνωρίζουμε τα θετικά αποτελέσματά της στους σημαντικότατους τομείς της έρευνας και της προστασίας και διατήρησης της αρχαίας αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς. Είμαι βέβαιος ότι η νέα χρήση του μνημείου θα αξιοποιήσει δημιουργικά το ιστορικό αυτό κτήριο και θα αποβεί ωφέλιμη για τις επιδιώξεις του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών, για την τοπική κοινωνία και για το ίδιο το μνημείο που θα αναδειχθεί σε σημαντικό κέντρο γνώσης σε μια κατεξοχήν αγροτική περιοχή. Είμαι σίγουρος ότι η συνεργασία μεταξύ του Τμήματος Αρχαιοτήτων και του Πανεπιστημίου Κύπρου θα αποδώσει και νέους καρπούς προς όφελος της αρχαιολογικής κληρονομιάς και της ακαδημαϊκής κοινότητας», τόνισε ο Υπουργός.

Η Διευθύντρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων Δρ Μαρίνα Σολομίδου-Ιερωνυμίδου αφού ευχαρίστησε θερμά τον Πρύτανη, Καθηγητή Τάσο Χριστοφίδη για τη στήριξή του στη εν λόγω συνεργασία, εξέφρασε την ακράδαντη πεποίθηση για πολύ θετικά αποτελέσματα μέσα από την υλοποίηση της Συμφωνίας. «Η Μεσαιωνική Αγρέπαυλη της Ποταμιάς αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό μνημείο που παραδίδει το Τμήμα Αρχαιοτήτων προς νέα χρήση και είμαι πανευτυχής για το γεγονός ότι θα χρησιμοποιηθεί από το Ανώτατο Ακαδημαϊκό Ίδρυμα του τόπου μας», σημείωσε η Δρ Σολομίδου-Ιερωνυμίδου.

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών, Αναπληρωτής Καθηγητής Αντώνης Κυρμίζης αφού ευχαρίστησε το Τμήμα Αρχαιοτήτων και τις Αρχές του Πανεπιστήμιου Κύπρου, διαβεβαίωσε ότι το Τμήμα του θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για ορθή αξιοποίηση του μνημειακού χώρου.

Ο Καθηγητής Σπύρος Σφενδουράκης στο Τμήμα Βιολογικών Επιστημών και αρμόδιος για το νεοσύστατο Κέντρο Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Κύπρου, ανέφερε ότι είναι το πρώτο τέτοιο Κέντρο που αφορά τη βιοποικιλότητα στην Κύπρο και αναφέρθηκε στην επιπλέον παραχώρηση χρηματικής δωρεάς 250,000 ευρώ, από τον κ. Αναστάσιο Λεβέντη και τον Πρόεδρο του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου κ. Γιώργο Δαυίδ για την ολοκλήρωση των υποδομών που απαιτούνται στην Αγρέπαυλη της Ποταμιάς, ώστε να ξεκινήσει η λειτουργία του Κέντρου Βιοποικιλότητας.

Σημειώνεται ότι σε μια προσπάθεια διάσωσης και διατήρησης της Αγρέπαυλης της Ποταμιάς, είχε εκπονηθεί μελέτη στο πλαίσιο του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Συντήρηση και αποκατάσταση κτιρίων και συνόλων» του Πανεπιστημίου Κύπρου, με κατεύθυνση «Αποτύπωση, Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης» με εφαρμογή στη Μεσαιωνική «Αγρέπαυλη» της Ποταμιάς στην Κύπρο. Αντικείμενο της εργασίας ήταν η σχεδιαστική αποκατάσταση της Μεσαιωνικής Αγρέπαυλης στην Ποταμιά με βασικό στόχο τη διάσωση του μνημείου αφού μετά την πλήρη εγκατάλειψη του το 1974 διέτρεχε μεγάλο κίνδυνο κατάρρευσης.

Ιστορικά στοιχεία Αγρέπαυλης της Ποταμιάς

Η Αγρέπαυλη της Ποταμιάς είναι ένα εκτεταμένο κτιριακό συγκρότημα με διαφορετικές χρονολογικές φάσεις. Το ανατολικότερο τμήμα αποτελείται από το παλαιότερο μέρος του μνημείου, που φαίνεται να είναι μέρος του αρχικού μεσαιωνικού κτίσματος και από άλλα κτίσματα γύρω από μια μεγάλη κεντρική αυλή. Σύμφωνα με τον Λεόντιο Μαχαιρά και άλλους χρονογράφους του Μεσαίωνα η Αγρέπαυλη αποτελούσε ιδιοκτησία της βασιλικής οικογένειας των Λουζινιανών.

Το δυτικό τμήμα του συγκροτήματος είναι μεταγενέστερο και αποτελείται από διώροφα και μονώροφα δωμάτια γύρω από μια κεντρική περίκλειστη αυλή. Το τμήμα αυτό χρονολογείται στην εποχή της Τουρκοκρατίας, οπότε το συγκρότημα λειτουργούσε ως τσιφλίκι. Τέλος ορισμένα κτίσματα στην περίμετρο του συνόλου φαίνεται να είναι μεταγενέστερα, ίσως στις αρχές του 20ου αιώνα.

Μεταξύ του 2011 και 2017 το Τμήμα Αρχαιοτήτων προέβη στην πλήρη συντήρηση και αποκατάσταση του νεότερου, δυτικού τμήματος, την χρήση του οποίου παραχώρησε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Πηγή: Πανεπιστήμιο Κύπρου Ι Δελτίο Τύπου (https://bit.ly/3roiyfJ)